آیین نامه گسترش مشارکتهای مردمی در مدارس ابتدایی(به شیوه ی هیات امنایی)
آیین گسترش مشارکتهای مردمی در مدارس
مصوبه هفتصد وهشتاد وهشتمین جلسه شورای عالي آموزش و پرورش مورخ 1/2/1388
موضوع :آيين نامه توسعه مشاركت هاي مردمي به شيوه مديريت هيات امنايي در مدارس
تاريخچه
موضوع مشارکت مردم در اداره مدارس از منظر تئوری از اواسط دهه 60 مطرح بوده است. در سالهای پر تب و تاب اول انقلاب تصور می شد که عدالت آموزشی تنها در قالب دولتی بودن مدارس تحقق می یابد، به همین دلیل معدود مدارس ملی، دولتی شدند اما این تصوربه زودی رنگ باخت و مجلس در سال 67 با تصویب قانون تاسیس مدارس غیر انتفاعی خواهان مشارکت مالی مردم در امر آموزش شد. با این حال مدارس غیر انتفاعی پس از گذشت بیش از 20 سال، تنها حدود 7 درصد دانش آموزان را پوشش می دهند. قانون شوراهای آموزش و پرورش در سال 72 هم نتوانست گره مشارکت مردم را باز کند. تجربه مدارس نمونه مردمی در دهه 70 هم به دلیل اختلاف بر سر تعریف عدالت آموزشی تداوم نیافت. تلاش هایی که در سال 80 و 81 برای توسعه مشارکت های مردمی در قالب ماده 88 قانون بودجه صورت گرفت هم در کادر منازعات سیاسی قرار گرفت و ناکام ماند. تعداد مدارس هیات امنایی در زمان تحویل وزارتخانه به آقای فرشیدی بیش از 1500 واحد بود. در سال 85 اکثر این مدارس دوباره به مدیریت دولتی باز گشتند و با گذشت 5 سال هنوز تعداد آنها به رقم سال 83 بر نگشته است. بر عکس فرشیدی، علی احمدی در دوره کوتاه وزارت خود با جدیت موضوع واگذاری مدارس به تعاونی های فرهنگیان را پیگیری می کردو با آمدن حاجی بابایی موضوع واگذاری مدارس و تشکیل مدارس هیات امنایی از اولویت خارج شد و این نشان از دخالت نظرات سیاسی و سلیقه های وزیران آموزش و پرورش و نبود یک سیاست راهبردی دارد.
دلايل توجيهي طرح (هيات امنايي)
مشکل ما نداشتن مصوبه و قانون و آیین نامه نیست. ما بر سر تعریف مفهوم عدالت آموزشی توافق نداریم. درک غالب جامعه ما از عدالت آموزشی توزیع برابر فقر و ضعف و عقب ماندگی آموزشی است. مشکل اصلی این است که دولت ها از چپ و راست و اصلاح طلب و اصولگرا نتوانسته و نمی توانند بودجه کافی برای اداره یک آموزش و پرورش مطلوب و پویا را تامین کنند. اگر از زبان اداری مقامات و نیز جملات غامض آیین نامه ها رمز گشایی شود ، هدف اصلی از این مصوبه ها، تنها مشارکت مالی اولیا در اداره امور مدارس و به زبان ساده گرفتن پول از مردم است. مردم این را به خوبی تشخیص می دهند، اما مسئولان آن را به ظاهر انکارو در عمل اجرا می کنند. شاید اگر صادقانه موضوع کمک های مالی با مردم مطرح شود و در رسانه ها به بحث گذاشته شود، دولت ها نتیجه بهتری بگیرند. در حال حاضر اکثر مدارس دولتی تحت عنوان فعالیت های فوق برنامه از همه دانش آموزان مدرسه مبلغی را اخذ می کنند بی آنکه خدماتی ورای خدمات عادی ارائه دهند. اگر عدالت آموزشی این است که مدرسه با هر کیفیتی دایر باشد و معلمانی گرفتار معیشت و بی انگیزه در کلاس های 40 نفری حاضر شوند و وقت انها عمدتا به ساکت کردن کلاس و کلنجاررفتن با دانش آموزان سپری شود می توان به روش های موجود ادامه داد. البته ادامه این وضع هم امکانپذیر نیست.
نکته دیگر آفت های مدیریت دولتی در مدارس است. دولتها به دلایل اقتصادی با تفویض اختیارات و خودگردانی مدارس موافقند اما به دلایل سیاسی و اداری خواستار مدیریت متمرکز و دخالت در همه شئون مدرسه هستند. این تناقضی است که در اجرای مدرسه محوری با آن مواجهند. مشارکت وقتی معنا پیدا می کند که هم مسئولیت و هم اختیار اداره مدرسه به هیات امنا واگذار شود. اگر تشکیل هیات امنا ویترینی جذاب برای اخذ پول و پر کردن چاله های مالی مدرسه باشد قادر به جلب اعتماد اولیا نخواهد شد. از سوی دیگر مدیریت دولتی سرچشمه اتلاف منابع از جمله منابع مالی و امکانات مدرسه است. مدیریت دولتی مانعی بر سر راه ساماندهی علمی نیروی انسانی وزارتخانه است. تا زمانی که از مفاهیم اولیه ای مانند تعریف عدالت آموزشی، میزان دخالت دولت در امور آموزشی و نقش سیاست در آموزش و پرورش به دریافت واحدی نرسیم، تغییرات در این وزارتخانه بر مدار سردر گمی، تکرار و سوء تفاهم خواهد بود. طرح هایی مانند هیات امنایی شدن مدارس، روی کاغذ بی نقص به نظر می رسند اما معمولا هنگام اجرا با هزار مشکل پیش بینی نشده مواجه و زمینگیرمی شوند. یک دلیل آن شکاف عمیقی است که بین تصمیم گیران و بدنه آموزش و پرورش وجود دارد.
مقدمه:
شوراي عالي آموزش وپرورش در راستای کمک به اجراي ماده 13 قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده 144 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی کشور و قانون تشكيل شوراهاي آموزش و پرورش در استانها و شهرستانها و سياست مدرسه محوري و به منظور ارتقای كيفيت برنامه هاي آموزشي وتربيتي مدارس ، جلب و توسعه مشاركت هاي مردمي و خيّرين در احداث و اداره امور مدارس،تقویت نظام مدیریتی،مالی واجرایی مدارس مبتنی برگسترش عدالت آموزشی و پیمان سپاری مدیریت مدارس،آیین نامه توسعه مشارکت های مردمی به شيوه مدیریت هيات امنايي درمدارس و هدف از اداره مدارس به شیوه هیئت امنایی، مشارکت علمی، فکری، عاطفی، فرهنگی و اقتصادی اولیای دانش آموزان در اداره مدرسه است. مطابق آیین نامه مصوب شورایعالی آموزش و پرورش در سال 88 ، اختیارات بیشتری به مدارس تفویض می شود و از دخالت دولت در جزییات اداره مدارس کاسته می شود. كه به شرح زير تصويب مي نمايد :
ماده1- مدارس دولتي و خيرساز واجد شرايط به درخواست شورای مدرسه وتأييد شوراي آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه به صورت هیات امنایی اداره مي شوند.
تبصره1- مجوز هيات امنايي شدن مدارس، به صورت موافقت اصولی موقت و برای مدت یک سال صادر می شود و در صورت احراز استانداردهای لازم ،به موافقت قطعی تبدیل می شود.
تبصره2- درمرکز استان هایی که بیش از یک منطقه یا ناحیه آموزشی وجود دارد ، شورای آموزش و پرورش شهرستان درچارچوب این آیین نامه و براساس سیاست های راهبردی خود می تواند تصمیم هیات امنایی شدن مدارس را به ادارات آموزش وپرورش مناطق یا نواحی ذیربط واگذار نماید.
تبصره3- درمدارسی که به صورت مجتمع آموزشی( شامل دوره های مختلف تحصیلی)اداره می شوند ، صرفاً یک هیات امنا به عنوان «هیات امنای مجتمع» تشکیل می شود.از آنجا که برنامه ها و فعالیت های آموزشی و تربیتی در دراز مدت اثر بخشی بیشتری خواهد داشت و مجتمع های آموزشی سنوات بیشتری را برای ارائه خدمات تربیتی وآموزشی دراختیاردارند ، لذا شورای آموزش وپرورش شهرستان يامنطقه می تواند ، اختیارات بیشتری را به هیات امنا ی مجتمع تفویض نماید.
تبصره4- مدرسه خیّرساز،مدرسه ای است كه حداقل نيمي از هزينههاي احداث و تجهیز آن توسط خيّر یا خیّرین تأمين شده باشد و خيّر یا خیّرین تمايل به مشاركت در اداره امورمدرسه و استمرار حمایت مالی را داشته باشند. این مدرسه به پيشنهاد كتبي خيّر و تصويب شوراي آموزش و پرورش شهرستان يا منطقه زير نظر هيأت امنا اداره مي شود.خیّرینی که با تامین حداقل معادل نیمی از قیمت مدرسه دولتی موجود، تمایل به مشارکت در بازسازی، توسعه، تجهیز و اداره مدرسه را دارند، نیز مشمول این آیین نامه می شوند.
تبصره 5- در صورتی که عملکرد مدرسه هیات امنایی از نظر شورای آموزش و پرورش شهرستان يا منطقه اثر بخش باشد،اداره مدرسه بصورت غیر دولتی با رعایت مقررات واگذاری مدارس و حفظ حقوق دولت جمهوری اسلامی ایران بلامانع است.
تبصره 6- مدارس دولتی واجد شرایط می توانند به پیشنهاد انجمن اولیاء و مربیان مدرسه و تایید شورای آموزش و پرورش شهرستان/منطقه زیر نظر هیات امناء اداره شوند. و استانداردها و شرایط مورد نیاز این مدارس و نحوه ارزیابی عملکرد و ادامه فعالیت آنها توسط وزارت آموزش و پرورش تعیین و ابلاغ می شود.
ماده 2- اعضاي هيأت امناي مدرسه:
1- مديرمدرسه(دبير هيات امنا)
2- یکی از معاونان آموزشی مدرسه به انتخاب مدیر مدرسه
3- يك نفر ازکارکنان آموزشي ويك نفراز كاركنان پرورشي مدرسه به انتخاب شوراي معلمان
4- رييس انجمن اوليا ومربيان مدرسه
5- دو نفر از اولياي دانش آموزان عضو انجمن اوليا و مربيان مدرسه به انتخاب انجمن
6- دو نفر از صاحب نظران و کارشناسان آموزشي یا فرهنگي ترجيحاً از استادان حوزه،دانشگاه يا مدرسان مراکزتربيت معلم و آموزشکده های فنی و حرفه ای (در مدارس خيرساز، يك نفر به پيشنهاد خيّر و يك نفر بامعرفي مدير و تاييد ساير اعضاي هيات امنا)
7- یک نفر از خیّرین و یا معتمدان محل (در مدارس خیّرساز، خیّر یا نماینده خیّر)
8- دو نفرازمديران یا اعضای هیات مدیره مراکزوموسسات توليدي و خدماتي
تبصره1- در هنرستان هاي فني وحرفه اي وکاردانش ، افراد مذکور متناسب با رشته و فعاليت هنرستان حتی الامکان از بين صاحبان حرف و شاغل مرتبط انتخاب مي شود.
تبصره2- افراد مندرج در بندهای 6و7و8 به پيشنهاد وتاييد اکثریت نسبی اعضاي هيات امنا انتخاب مي شوند.
تبصره 3- در مجتمع های آموزشی ، مدیر مجتمع جایگزین مدیر مدرسه مندرج در بندهای 1و2 می شود و اعضای بندهای 3و4و5 متناظر با واحدهای مشابه در مجتمع تعیین می شوند.
تبصره4- رئيس هيأت امنا ازبين اعضا (به استثناي مدیر مدرسه) وبارأي اكثريت نسبی براي مدت 2 سال انتخاب و با ابلاغ رییس اداره آموزش و پرورش منصوب می شود.
تبصره5- احکام اعضاي هيات امنا (به استثناي بند 4 كه يك ساله صادر مي شود)توسط رييس آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه یا ناحیه براي مدت سه سال صادر مي شود و تمديد آن با رعايت ضوابط اين آيين نامه بلامانع است.در صورت انصراف،فوت ویاتغییر واتمام مدت عضویت هريك از اعضا،عضو جدید با رعایت مفاد این آیین نامه جایگزین می شود.
تبصره6- هرگونه عزل یا تغییر اعضا (به استثنا مدیر مدرسه و اعضای حقوقی) با تصویب حداقل دو سوم اعضای هیات امنا و تایید رئیس اداره آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه یا ناحیه صورت می گیرد.
تبصره 7- مدارس شاهد و ایثارگران براساس این آیین نامه می توانند به صورت هیات امنایی اداره شوند. در ترکیب هیات امنا چهار نفر با معرفی بنیاد شهید استان یا شهرستان جایگزین ردیف های 6و7 و8 ماده 2 می شوند.دستورالعمل اجرایی این مدارس با همکاری بنیاد شهید و سازمان مدارس غیردولتی وتوسعه مشارکت های مردمی(ظرف مدت دو ماه)تدوین و پس از تأیید شورای طرح و برنامه شاهد مطابق بند3 ماده 15 این آیین نامه ابلاغ و اجرا می شود.
تبصره8- موسسات و بنیادهای خیریه و نیکوکاری که در احداث مدرسه مشارکت داشته ویا تمایل به اداره مدارس دارند می توانند براساس مفاد این آیین نامه در هیات امنای مدارس شرکت نمایند،دراین صورت 3 نفر موضوع بندهای 7و8 و9 ماده 2 با معرفی موسسات مذکور تعیین می شوند.
تبصره9-دستورالعمل نحوه تشکیل ،چگونگی تصمیم گیری،پیگیری مصوبات،آیین نامه داخلی و همچنین شرح وظایف دبیر هیات امناء توسط وزارت آموزش و پرورش تهیه و پس از تصویب کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش ابلاغ می شود و مراتب به اطلاع شورای عالی می رسد.
ماده 3- وظايف و اختيارات هيات امنا:
هیات امنای این مدارس در چارچوب ضوابط و مقررات و برمبنای سیاست ها وبرنامه های کلان آموزش و پرورش ، وظایف و اختیارات زیر را عهده دار است:
1- بررسي وتصويب برنامه و بودجه سالانه مدرسه در چارچوب قوانین و مقررات موضوعه به پیشنهاد مدیر مدرسه(ازقبيل فعاليت هاي مربوط به بهبودكيفيت برنامه هاي رسمي مدرسه، فعاليت هاي آموزشي و تربيتي و فوق برنامه و مکمل ، برگزاري دوره هاي آموزشي مناسب براي كاركنان ، امور رفاهي و بهداشتي كاركنان و دانش آموزان مدرسه ، خدمات راهنمايي و مشاوره به اوليا ودانش آموزان ، استفاده از فرصت ها و فضای مدرسه و تجهیز و تعمیر و نگهداری مدرسه).
تبصره- برنامه های آموزشی و پرورشی مصوب هیأت امنا باید به نحو مقتضی به اطلاع اولیای دانش آموزان ، اداره و شورای آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه مربوط برسد.
2- بررسی وتصویب بودجه واعتبارات سالانه(به پیشنهاد مدیرمدرسه)وتامین منابع واعتبارات مورد نیاز مدرسه.
3 – بررسی مسائل پرورشی مدرسه و پیش بینی راهبردها و راهکارهای فرهنگی و تربیتی لازم برای تحقق اهداف تربیتی در ساحت های مختلف و ارتقای آداب و مهارت های زندگی دانش آموزان.
4- بررسی و تصویب پیشنهادها، طرح ها و برنامه های شوراها و انجمن های مرتبط با مدرسه.
5- بررسی و تصویب برنامه توسعه، تجهیز، تعمیر ، نگهداری و تأمین اعتبارات مورد نیاز مدرسه.
6- فراهم آوردن زمینه تعامل نهادهای فرهنگی و اجتماعی پیرامون مدرسه، موثر در فرایند تربیتی دانش آموزان.
7- بررسی و صدور مجوز تشکیل انجمن ها و کارگروه های مورد نیاز مدرسه.
8- تولید کتاب و مواد آموزشی و کمک آموزشی مبتنی بر راهنمای برنامه درسی مصوب آموزش و پرورش و براساس سیاست ها و ضوابط وزارت متبوع و استفاده از آنها در مدرسه پس از تأیید سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی.
9- پیشنهاد انتصاب مدیر مدرسه مطابق ماده 4 این آیین نامه.
10- درخواست تأمین معلمان موظف مورد نیاز مدرسه براساس ساختار رسمی ابلاغ شده از سوی اداره آموزش و پرورش متناسب با درجه مدرسه.
11- تصمیم گیری درباره چگونگی استفاده از همکاری منابع انسانی غیررسمی با رعایت قوانین و ضوابط مربوط به صورت پاره وقت یا تمام وقت، بدون ایجاد هر گونه تعهد استخدامی برای دولت.
تبصره- منابع انسانی مورد نیاز این بند پس از عقد قرارداد همکاری با هیأت امنا( تا یک ساله و قابل تمدید) به کارگرفته خواهند شد. این افراد صرفاً از بین داوطلبان صلاحیت داری انتخاب می شوند که وضعیت بیمه و بازنشستگی آن ها از طریق یکی از صندوق های بیمه و بازنشستگی قبلاً مشخص شده باشد.
12- بررسی و تصویب ضوابط پرداخت کارانه، پاداش و حق الزحمه کارکنان و عوامل مدرسه ( به ویژه عوامل کارآمد) جهت ارتقای کیفیت خدمات آنها در چارچوب ضوابط شورای آموزش و پرورش.
تبصره- هیأت امنا می تواند از محل مابه التفاوت درآمدهای مدرسه با هزینه های جاری، برای پرداخت های فوق و نیز تجهیزات مدرسه استفاده نماید.
13- جذب و قبول کمک ها و هدایا از اشخاص حقیقی و حقوقی به صورت نقدی و غیر نقدی
14- نظارت بر نحوه هزینه ها و تصویب تراز مالی مدرسه.
تبصره- هیأت امنا در قبال تصمیمات خود مسئول بوده و در بررسی و تصویب برنامه ها و اعتبارات باید تدابیری اتخاذ نماید که مدرسه با کسری اعتبار روبرو نشود. در هر صورت، تأمین کسری اعتبارات مذکور از محل اعتبارات دولتی مجاز نمی باشد.
15- انجام وظایف واگذار شده از سوی وزارت آموزش و پرورش یا شورای آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه براساس اختیارات قانونی خود به هیأت امنا.
16- نظارت بر اجرای مصوبات هیأت امنا و ارزیابی عملکرد سالانه مدرسه.
17- پیش بینی و تامین منابع مورد نیاز مدرسه.
تبصره- گزارش عملکرد هیأت امنا توسط دبیر به اولیای دانش آموزان و آموزش و پرورش شهرستان، منطقه يا ناحيه ارائه می شود.
ماده4- برای انتصاب مدير مدرسه هیات امنايی ، سه نفر از افراد واجد شرايط احراز مديريت مدارس (مصوب شورای عالی آموزش و پرورش) توسط کمیته اي مرکب از نماينده رييس آموزش وپرورش شهرستان یا منطقه یا ناحيه ، نماينده معلمان مدرسه و رييس هيات امنای مدرسه به اداره آموزش وپرورش محل پيشنهادو يک نفرازآنها توسط مديرآموزش وپرورش انتخاب ومنصوب مي شود.
تبصره 1- در مدارس خیرساز ،فرد خیر یا نماینده وی جایگزین نماینده معلمان در این کمیته می شود .
تبصره2- اداره آموزش وپرورش موظف است در اولين فرصت نسبت به تشكيل كميته فوق اقدام نمايد.در صورتی که كميته مذكورحداکثر ظرف مدت یک ماه نسبت به معرفی افراد واجد شرایط مدیریت اقدام ننماید ، اداره آموزش وپرورش رأساً نسبت به استمرار فعالیت مدیر فعلی و یا انتصاب مدیر واجد شرایط تصميم گيري مي نمايد.
ماده5- مديرمدرسه علاوه برشرح وظايف مصوب ، در چارچوب قرارداد پیمان مدیریت با آموزش و پرورش ، مسئول اجراي مصوبات هيأت امنا مي باشد و در برابر هيات امنا و آموزش و پرورش پاسخگو است.
ماده 6- مديرمدرسه موظف است در تابستان هرسال برنامه سال تحصيلي آينده (شامل رئوس برنامه ودلايل توجيهي، برآورداعتبارات، محل تأمين اعتبارات)راتهيه و جهت تصویب به هيات امناي مدرسه ارائه دهد وپس از تأمين منابع مورد نياز آن را اجرا كند و ضمن همکاری و هماهنگی مستمر با هیات امنا درپايان سال تحصيلي گزارش عملكرد مدرسه را به تاييد هيات امنا برساند .
ماده 7- اركان مدرسه (مندرج درآيين نامه اجرايي مدارس)درچارچوب وظايف خود باهيات امنا همكاري خواهندكرد واز توانمندي وظرفيت هیأت امنا براي بهبود و ارتقاي كيفيت فعاليتهاي آموزشي وتربيتي استفاده مطلوب رابه عمل خواهند آورد .
ماده8- در صورت بروز ناهماهنگي در اجراي مصوبات هيأت امنا و همچنين اختلاف نظر ميان اعضاي هيات امنا كه منجر به اختلال در انجام فعاليت هاي آموزشي و تربيتي مدرسه شود، موضوع در اولین فرصت توسط اداره آموزش وپرورش محل، بررسي واتخاذ تصميم خواهد شد . و در صورت نیاز،موضوع به شورای آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه ارجاع می شود.
ماده9- تخصیص نيروي انساني مدارس هيات امنايي براساس درخواست هیات امنا و مقدورات اداره آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه باتأكيد بر حفظ كيفيت و عدالت آموزشی درساير مدارس انجام مي شود.
تبصره1- تخصیص نیروي انساني به این مدارس سالیانه و حداقل برای مدت 3 سال خواهد بود و قابل تمدید نیز می باشد. درصورت ضرورت ، اداره آموزش وپرورش شهرستان یا منطقه یا ناحيه با تامین نظر هیات امنا براي تغییر یا جایگزینی نیروی انسانی ، اقدام لازم را به عمل خواهد آورد.در صورت واگذاری این مدارس به هیات امنا، تخصیص نیروی انسانی شاغل دولتی به صورت انتقال یا مرخصی بدون حقوق یا بازخریدی یا بازنشستگی انجام می شود.
تبصره2-واگذاری مدارس خیرساز به هیات امناء و یا بخش غیر دولتی صرفاً با رضایت خیّر سازنده مدرسه و برابر ضوابط انجام می شود.
ماده10- منابع مالي مدارس هیات امنایی عبارتند از:
1- اعتبارات دولت که در قالب بخشی از سرانه هزینه تمام شده با توجه به مقررات آموزش و پرورش و در قالب قرارداد فیمابین پرداخت مي شود .این اعتبارات مطابق تبصره2 ماده14 قانون شوراهای آموزش و پرورش مصوب مجلس شورای اسلامی ، به صورت کمک تلقی می شود.
2- هدايا وکمک هاي مردمي داوطلبانه كه در خارج از فصل (موعد) ثبت نام دانش آموزان در چارچوب مقررات ابلاغی آموزش وپرورش دريافت مي شود.
3- وجوهی که از طريق شوراي آموزش وپرورش شهرستان یا منطقه با توجه به عملکرد موفق مدرسه به صورت تشویقی در اختيارمدرسه قرار مي گيرد.
4- وجوهي كه از ارائه خدمات آموزشي وپرورشي فوق برنامه( اضافه بر برنامه های رسمی آموزش و پرورش ) دريافت مي شود.
5- هدايا و كمك هاي نقدي و غيرنقدي كه از خيّريا خيّرين دريافت مي شود.
6- سایر درآمدهای قانونی
تبصره1- تمامی وجوه فوق پس از واريز به حساب مدرسه در چارچوب سیاست ها و ضوابط ابلاغی وزارت آموزش وپرورش به مصرف خواهد رسيد (کمک های بند 3 با رعایت ضوابط مصوب شورای آموزش وپرورش شهرستان یا منطقه هزینه می شود).
تبصره2- حق التدریس، حق الزحمه و اعطای پاداش به کارکنان و سایر پرداخت ها و هزینه های این گونه مدارس که از محل های مذكور در بندهاي 2 تا 6 تامین اعتبارخواهد شد ، در چارچوب ضوابط خاص ابلاغی آموزش وپرورش به پیشنهاد مدیر و تصویب هیات امنا تعیین می شود.
ماده11- مدارس هیات امنایی با توجه به ظرفیت خود موظف به ثبت نام از دانش آموزان واجد شرایط با اولویت محدوده جغرافیایی خود می باشند و برگزاري آزمون ورودي و تعيين شرط معدل براي گزينش و ثبت نام دانش آموزان غیر محلی درمدارس مشمول اين آيين نامه مجاز می باشد.
تبصره- درمواردي كه ظرفيت مدارس باتعداد متقاضيان متناسب نباشد، اداره آموزش وپرورش شهرستان ، منطقه يا ناحيه ضمن تلاش براي گسترش مدارس واجدشرايط،محدوده جغرافيايي ثبت نام دانش آموزان را تعيين مي كند .
ماده12- عملکرد هيات امنا ، توسط اداره آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه بررسی، ارزیابی و به شورای آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه مربوط گزارش مي شود . چنانچه نتايج اين ارزيابي براي شوراي آموزش وپرورش شهرستان یا منطقه رضايت بخش بود، اقدامات لازم برای تشویق و تداوم فعالیت آن معمول می دارد و درصورت رضایت بخش نبودن ، شوراي مذکور مي تواند نسبت به انحلال آن اقدام کند، در اين صورت وظايف هيات امنا تا پايان سال تحصيلي به شوراي مدرسه واگذارمي شود.
تبصره1- تشکيل هيات امناي جديد با رعايت مفاد اين آيين نامه صورت مي گيرد.
تبصره 2- در مدارس خیّر ساز تصمیم گیری در این زمینه با هماهنگی و توافق خیّر انجام می شود .
ماده 13- اختيارات و مسئوليت های هيات امنا در چارچوب اين آيين نامه است و هیچ یک از مصوبات آن نباید مغاير با مقررات عمومی آموزش و پرورش باشد.
ماده14- مسئولیت سیاست گذاری برای اجرا ، مدیریت و نظارت کلان بر مدارس هیات امنایی با سازمان مدارس غیردولتی و توسعه مشارکت های مردمی می باشد که با همکاری سایر معاونت ها و واحد های ستادی آموزش و پرورش و جامعه خیّرین مدرسه ساز و از طریق سازمان آموزش وپرورش استان ها و ادارات آموزش وپرورش شهرستان ها یا مناطق و نواحي ایفای مسئولیت خواهد کرد.سازمان مذکورموظف به ارائه گزارش مستند و پژوهشي ازعملکرد دوسالانه این مدارس، در چارچوب ضوابط دبیرخانه شورای عالی، به شورای عالی آموزش وپرورش خواهد بود.
ماده15- وزارت آموزش و پرورش موظف است ضمن فراهم نمودن زمینه های لازم برای اجرای مطلوب این آیین نامه:
1- دوره های آموزشی وتربیتی موردنیاز برای ارتقای صلاحیت حرفه ای مدیران، معلمان ومربیان پرورشی این مدارس را برنامه ریزی واجرا نماید.دراجرای این برنامه ها باید ازمشارکت هیات امنا برای نیازسنجی و تامین هزینه های آموزشی حداکثراستفاده به عمل آید.
2- اختیارات لازم برای ایفای وظایف هیات امنا و مدیران این مدارس در زمینه های برنامه ریزی مالی، اداری و منابع انسانی را در چارچوب قرارداد فی مابین مدرسه و آموزش و پرورش تفویض نماید.
3- سازمان مدارس غیردولتی و توسعه مشارکت های مردمی دستورالعمل هاي اجرایی یا مالي یا اداري و شرایط و استانداردهای مورد نیاز تبديل مدارس عادي به هيات امنايي وهمچنين شاخص های نظارت ، ارزشیابی ، آموزشی ، پرورشی، پذیرش دانش آموز و سیاست ها و برنامه هاي اجرایی و ساختار تشكيلاتي اداري توسعه این مدارس را حداکثر ظرف مدت دو ماه با امضای وزیر ابلاغ نماید.
تبصره-دستورالعمل نحوه تشكيل ، چگونگي تصميم گيري ،پيگيري مصوبات ،آيين نامه داخلي و همچنين شرح وظايف دبيرهيأت امنا به تصویب هیات امنای مدرسه خواهدرسيد.يك نسخه از دستور العمل مذكور جهت اطلاع به اداره آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه یا ناحيه ارسال می شود.سازمان مدارس غیر دولتی و توسعه مشارکت های مردمی جهت تسهیل تصمیم گیری و ایجاد هماهنگی ، نمونه دستورالعمل ها ، آیین نامه ها و شرح وظایف را در اختیار اعضای هیئت امنا ی مدارس قرار خواهد داد.
4- اصلاح ساختار ها وتشکیلات اداری توسط سازمان مدارس غیر دولتی و توسعه مشارکت های مردمی، سازمان نوسازی ،توسعه وتجهیز مدارس و جامعه خیّرین مدرسه ساز ونیز تدوین قوانین ومقررات لازم برای افزایش کارایی واثر بخشی این مدارس انجام خواهد شد.
ماده17- باتصويب اين آيين نامه، كليه مصوبات مغاير لغو و مفاد اين آيين نامه جايگزين آنها خواهد شد.
آيين نامه داخلي هيأت امناي مدارس مشمول آيين نامه گسترش مشاركت هاي مردمي
مصوب سيصدودوازدهمين جلسه كميسيون معين شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 24/4/84
به استناد تبصره 4 ماده 2 آيين نامه گسترش مشاركت هاي مردمي درمدارس مصوب جلسه 706 شوراي عالي آموزش وپرورش به تاريخ 19/3/1383 آيين نامه داخلي هيأت امناء به شرح زير اعلام مي گردد:
1- مدير مدرسه در اولين فرصت با حضور اعضاي رديف هاي 1 الي 5 ماده 2 آيين نامه مذكور تشكيل جلسه مي دهد. در اين جلسه پيشنهادهاي اعضاء در مورد رديف هاي 6و7و8 بررسي و افراد واجد شرايط براي عضويت در هيأت امناء با اكثريت آرا انتخاب مي شوند.
2- هيأت امناءدراولين نشست خود رييس ونايب رييس هيأت امناء را از بين اعضاء وبا اكثريت آراء ( حداقل 6 راي) براي مدت دوسال انتخاب مي كند.
3- جلسات هيأت امناء باحضور رئيس يانايب رئيس و حداقل هفت نفررسميت مي يابد و براي تصويب هر موضوع رأي موافق حداقل ( نصف به اضافه يك ) اعضاء حاضر لازم است.
4- جلسات هيأت امناء حداقل هردوماه يكبار بادعوت كتبي دبير هيأت امناء تشكيل مي شود.
1/4- تشكيل جلسات فوق العاده باپيشنهاد رييس هيأت امناء ويا حداقل سه نفر از اعضاء بلامانع است .
2/4- دستورجلسات توسط دبير هيأت امناء براساس موضوعات پيشنهادي اعضاء وبا هماهنگي رييس هيأت امناء تعيين و همراه دعوت نامه به اطلاع اعضاء مي رسد .
5- رييس ويادبيرهيأت امناء مي توانند متناسب با موضوع جلسه ، افراد صاحب نظر ويا نماينده دانش آموزان رابراي شركت درجلسات بدون داشتن حق رأي دعوت كنند.
6- دبير هيأت امناء عهده دار وظايف زير مي باشد :
1/6- تشكيل هيأت امناء ظرف مدت حداكثر 15 روز پس از تأييد شوراي آموزش وپرورش شهرستان / منطقه
2/6- تنظيم دستوركار ودعوت از اعضا وتشكيل جلسات
3/6- پيگيري اجراي مصوبات هيأت امناء
4/6- تهيه وارائه گزارش هاي موردنياز هيأت امناء وساير مراجع
5/6- تنظيم صورت جلسات وارسال نسخه اي از آن به اداره آموزش وپرورش شهرستان /منطقه پس از امضاء اعضاء
6/6- تشكيل دبيرخانه هيأت امناء در مدرسه ونگهداري اسناد ومدارك هيات امناء
7– چنانچه هريك از اعضاي انتخابي هيأت امناء طي يكسال بدون عذر موجه سه جلسه متوالي ويا چهارجلسه متناوب غيبت داشته باشد مستعفي شناخته شده وبه جاي وي عضو ديگري مطابق ضوابط اعلام شده انتخاب خواهد شد .
|
دراجرای بند 3 ماده 15 آئین نامه توسعه مشارکت های مردمی به شیوه مدیریت هیأت امنایی درمدارس مصوب هفتصدوهشتادوهشتمین جلسه شورای عالی آموزش وپرورش درتاریخ 1388/2/1 دستورالعمل شرایط تبدیل مدارس به هیأت امنایی با رعایت اصل سی قانون اساسی به شرح ذیل جهت اجرا ابلاغ می شود: الف) شرایط مدرسه 1- مدرسه بصورت مستقل و یک نوبته دایر باشد. 2- مدرسه در فعالیتهای تربیتی و آموزشی فعال باشد. از قبیل: -اجرای طرح های نو آموزشی - برگزاری مسابقات علمی و پژوهشی و کسب رتبه های برتر در منطقه. - برگزاری اردوهای علمی و تربیتی. - فعالیت های شاخص قرآنی، فرهنگی، هنری و ورزشی. 3- مکان تأمین نیروی انسانی متخصص، مجرب و واجدشرایط مطابق با ضوابط ومقررات آموزش و پرورش برای اجرای فعالیتهای رسمی و فوق برنامه آموزشی و پرورشی درمدرسه وجود داشته باشد. 4-مدیر مدرسه، انجمن اولیاء و مربیان وشورای مدرسه از روحیه و باور مشارکت پذیری برخوردار باشند. 5-ساکنان منطقه از نظر اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی پذیرای راه اندازی مدرسه هیأت امنایی باشند. 6- مدرسه دارای تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی در حد مناسب ( مشتمل بر تجهیزات رایانه ای و وسایل سمعی و بصری، لوازم ورزشی و بهداشتی و لوازم آزمایشگاهی و ....) برای اجرای برنامه های آموزشی و تربیتی باشد. 7- مدرسه دارای فضای فیزیکی مناسب (مشتمل بر کلاس های درس، نمازخانه، کتابخانه، آزمایشگاه، فضاهای ورزشی، کارگاه رایانه و.....) باشد. ب) فرایند تبدیل 1- شورای مدرسه و یا خیر مدرسه ساز (حسب مورد) با رعایت شرایط فوق درخواست هیأت امنایی شدن واحد آموزشی را از طریق اداره آموزش وپرورش به شورای آموزش و پرورش شهرستان/منطقه ارسال می نماید. 2- شورای آموزش و پرورش پس از بررسی های لازم، موافقت یا مخالفت خود را با هیأت امنایی شدن مدرسه بصورت موقت یکساله به اداره آموزش و پرورش اعلام خواهدکرد. 3- اداره آموزش و پرورش در صورت موافقت شورا با هیأت امنایی شدن مدرسه، مصوبه را در قالب فرم موافقت موقت یکساله به مدرسه اعلام می نماید. 4- واحد آموزشی پس از وصول موافقت مذکور، به عنوان مدرسه هیأت امنایی محسوب می شود. 5- ابلاغ اعضای هیأت امنای مدرسه حداکثر ظرف مدت 15 روز پس از معرفی از سوی مدیر، توسط رئیس اداره آموزش وپرورش صادرشود. 6- مدیر فعلی مدرسه موظف به تشکیل هیأت امنای مدرسه حداکثر ظرف مدت یک ماه مطابق ماده 2 آیین نامه می باشد. |
اينجانب بهروز خويشي کارشناس آموزش متوسطه نظری شهرستان مراغه هستم. از سال 1378 فعاليت آموزشي خود را در آموزش و پرورش مراغه شروع كردم. داراي مدرك فوق ليسانس مديريت دولتي(گرايش منابع انساني)مي باشم. فعاليت پژوهشي خود را با عنوان مدارس سالم و سازمان سالم از سال 87شروع كردم و از سال 1389عضو كميته پژوهشي مي باشم و در سال 1390 بعنوان كارشناس دبستان و پيش دبستاني در اداره آموزش و پرورش مشغول بودم .امیدوارم اين وبلاگ مثمر ثمر واقع شود.