معلم،مدرسه،خانواده= سازمان سالم و كارآمد

۳. سلامت سازمانی از دیدگاه پارسونز:

       پارسونز ویژگیهای سازمان سالم را در سه سطح اصلی یعنی:1.سطح نهادی2.سطح اداری3.سطح فنی، بیان کرده وبا توجه به این سه سطح، ابعاد سلامت سازمانی را شامل 7مورد زیر بیان می کند:

الف)سطح نهادی:

1. یگانگی نهادی ؛ عبارت است از توانایی مدرسه برای تطابق با محیط و سازش با روشهایی است که سلامت برنامه آموزشی را حفظ کند. مدارسی که دارای یگانگی هستند از تقاضاهای غیر معقول والدین و محل در امان می باشند. و به طور موفقیت آمیزی با نیروهای بیرونی مخرب سازش کند.

ب)سطح اداری:

2. رعایت؛ عبارت است از رفتار مدیری است که باز، دوستانه و حمایتی می باشد. ملاحظه گری بازتاب رفتار حاکی از احترام، اعتماد متقابل و همکاری و پشتیبانی است. ملاحظه گری به معنای ملاطفت و خوشرویی مصنوعی و حساب گرانه نیست، بلکه توجه صادقانه نسبت به معلمان به عنوان همکاران حرفه ای است.

  «خلیلی شورینی در تعریف ملاحظه گری می نویسد: ملاحظه گری یا مراعات عبارت است از عامل رفتاری مربوط به حمایت کنندگی رهبر، دوستی، جانبداری، مشارکت، با فرو دستان، نمایندگی منافع فرو دستان، باز بودن ارتباطات و به رسمیت شناختن مشارکت آنها، این رفتارهای رابطه گرا برای ایجاد و نگهداری روابط خوب با فرو دستان ضروری است» (عزیزی مقدم،1385، 30).

3. ساخت د هی؛ رفتاری است که مدیر به طور واضح انتظارات کار، استانداردهای عملکرد و    رویه ها را صراحتاّ تعیین می کند. و رفتاری که وظیفه مدار و موفقیت مدار است. ساخت دهی مثل ملاحظه گری، یک بعد مهم عملکرد رهبری اثر بخش است.

  «کرمن در تعریف ساخت دهی بیان می کند که این بعد منعکس کننده درجه ای است که شخص نقش خود و زیر دستان اش را برای نیل به هدف مشخص می کند و ساخت می دهد.  یک نمره بالا در این بعد مشخص کننده ی افرادی است که در جهت دادن به فعالیت های گروهی از رهگذار        برنامه ریزی، انتقال اطلاعات، تعیین جدول زمانی، آزمایش عقاید جدید و غیره نقش فعال ایفا         می کنند» (عزیزی مقدم،1385، 31).

4.حمایت منابع؛ عبارت است از میزان تهیه مواد و وسایل لازم و مورد درخواست معلمان.و وسایل اضافی دیگر که به راحتی قابل حصول است. بنابراین توجه مدیران به حمایت منابع چه از نظر فضای آموزشی و چه از نظر مواد و تجهیزات آموزشی لازم به نظر می رسد.

5. نفوذ مدیر؛ عبارت از توانایی وی به تاثیر در تصمیمات مافوق ها است. مدیر با نفوذ، ترغیب کننده بوده وبا رئیس ناحیه به طور اثر بخش کار می کند اما در عین حال در فکر و عمل خود استقلال دارد.

ج)سطح فنی:

6.روحیه؛ عبارت است از اطمینان، همدردی، اعتماد و احساس انجام کار که هیئت آموزشی را فرا گرفته است. معلمان احساس خوبی به یکدیگر داشته و در عین حال احساس می کنند که کار خود را بخوبی انجام می دهند.

 روحیه در فرایند روابط انسانی اهمیت خاصی دارد. زیرا می تواند، نمایانگر وضع کلی روابط انسانی در یک سازمان باشد. روحیه مجموعه ای از احساسات عواطف و طرز فکر آدمی است.  روحیه ممکن است مثبت یا منفی باشد، روحیه مثبت را از آن کسانی می دانند که از کار و حرفه ی خود راضی هستند و فکر می کنند که خدمت آن ها، هم برای جامعه مفید و موثر بوده و با افراد شایسته ای در محیط کار خویش در ارتباط می باشند. روحیه منفی را از آن افرادی می دانند که یاس و بد بینی در آنان سایه افکنده و بی اعتمادی در گفتار و رفتار آنان مشاهده می گردد (عزیزی مقدم،1385، 32).

7.تاکید علمی؛ عبارت است از فشار مدرسه برای کسب موفقیت و یادگیری  دانش آموزان اشاره می کند. اهداف علمی سطح بالا ولی قابل حصول برای دانش آموزان وضع شده است؛ محیط یادگیری، منظم و جدی است؛ معلمان به توانایی دانش آموزان برای موفقیت در یادگیری اعتقاد دارند؛ و دانش آموزان نیز سخت کار کرده و به آنهایی که از نظر علمی پیشرفت خوبی دارند، احترام قایل هستند (هوی و میسکل ،1382، 451-454).

  وایلز می نویسد: مدیر مدرسه به عنوان رهبر رسمی باید بکوشد تا بینش معلمان را نسبت به روشهای مختلفی که از طریق افکار و اندیشه های گروهی حاصل می شود، افزایش دهد و در جریان به وجود آوردن بهبود دائمی، رهبری رسمی باید در تحکیم یگانگی و اتحاد گروه بکوشد و فعالیتهای تجربی و علمی آنان را ارجمند بدارد و به سرمایه اندیشه جسمی آنان بیفزاید و روح اعتماد و آرامش را در ایشان به وجود آورد (عزیزی مقدم،1385، 32).

 شکل شماره 2-2:ارتباط ابعاد سلامت سازمانی با نیازهای کارکردی سطوح سازمانی و نیازهای اساسی

  منبع:فرزاد، قنبری کوهنجانی،(1377)، بررسی وضعیت سلامت سازمانی مدارس متوسطه دولتی و غیر انتفاعی شهرستان شیراز ازدیدگاه معلمان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، ص 19.